Na przełomie XIX i XX wieku, na terenie ziem polskich leżących wówczas w obrębie zaboru rosyjskiego, powstał i wyodrębnił się z Kościoła rzymskokatolickiego (jako niezależna wspólnota wyznaniowa), ruch religijny zwany mariawityzmem, z siedzibą władz w Płocku, którego zwolennicy deklarowali pragnienie naśladowania życia Najświętszej Maryji Panny (Mariae vitae). Twórcami wspólnoty byli przede wszystkim: siostra zakonna, Maria Franciszka Felicja Kozłowska (1862-1921), zwana przez mariawitów Mateczką, która – jak wierzą – otrzymała w latach 1893-1918 szereg objawień Dzieła Miłosierdzia Bożego i pierwszy biskup Kościoła Mariawitów, ks. Jan Maria Michał Kowalski (1871-1942). Po śmierci założycielki we wspólnocie zostały wprowadzone (z inicjatywy samego przełożonego) liczne reformy doktrynalne, które stały się później przyczyną głębokiego rozłamu doktrynalnego i organizacyjnego w łonie mariawityzmu w roku 1935. Po zwycięstwie wewnętrznej opozycji, przeciwnej reformom, abp Kowalski został zdjęty z urzędu i przymusem usunięty z Płocka do niedalekiego klasztoru mariawickiego w Felicjanowie koło Bodzanowa, gdzie kontynuował działalność duszpasterską stojąc na czele swych wiernych. W ten sposób powstały dwa wyznania: Kościół Starokatolicki Mariawitów (płocki) i Kościół Katolicki Mariawitów (felicjanowski), które przystąpiły do wzajemnej polemiki. Po dokonanym rozłamie większość wyznawców opowiedziała się po stronie grupy płockiej, kierowanej odtąd przez bpa Filipa M. Feldmana (1885-1971), który objął nowoutworzone stanowisko biskupa naczelnego. Gałąź płocka wprowadziła po rozłamie synodalno-episkopalny ustrój kościelny odchodząc od koncentracji władzy w rękach przełożonego wyznania i od większości jego reform. Chociaż duchowieństwo mariawickie, zebrane na Kapitule Kapłanów Mariawitów przegłosowało odsunięcie arcybiskupa Kowalskiego od sprawowania funkcji zwierzchnika, to jednak decyzja ta była i jest uznawana w Felicjanowie za bezprawną i nieuzasadnioną, podczas gdy Płock uważa z kolei, że reformy arcybiskupa nie miały istotnych podstaw, przełożony stał się „dyktatorem” religijnym, a jego innowacje, jako przejaw religijnego „modernizmu” wymagały nadzwyczajnej interwencji Kościoła. Do jednej z głównych przyczyn tego rozłamu należała rozbudowa kultu założycielki mariawityzmu zaprowadzona zwłaszcza po jej śmierci przez abpa Michała.
W czasie II wojny światowej, gdy przełożony gałęzi felicjanowskiej został przez okupanta hitlerowskiego aresztowany (1940), a później osadzony w obozie koncentracyjnym w Dachau (gdzie został zamordowany w r. 1942), całym wyznaniem kierowała małżonka arcybiskupa, arcykapłanka Izabella M. Antonina Wiłucka-Kowalska (1890-1946). Wkrótce po śmierci arcykapłanki Izabelli na czele denominacji felicjanowskiej stanął w r. 1950 arcybiskup Józef M. Rafael Wojciechowski (ur. 1917), który kieruje tą wspólnotą wyznaniową aż do dnia dzisiejszego i jest autorem większości współczesnych, oficjalnych dokumentów doktrynalnych wspólnoty.